SammavacaСлово Будды

AN 7.68

Dhammaññū Sutta

Тот, кто знает Учения

Семь качеств, которыми должен обладать бхикку, чтобы быть достойным подношений и быть высшим полем заслуг для мира.

Нажмите на любое слово пали, чтобы увидеть его значение.

Текст дан двумя колонками целиком, без построчного выравнивания.

“Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammaññū ca hoti atthaññū ca attaññū ca mattaññū ca kālaññū ca parisaññū ca puggalaparoparaññū ca.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dhammaññū hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ jānāti— suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthaṁ udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ. No ce, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ jāneyya— suttaṁ geyyaṁ …pe… abbhutadhammaṁ vedallaṁ, nayidha ‘dhammaññū’ti vucceyya. Yasmā ca kho, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ jānāti— suttaṁ geyyaṁ …pe… abbhutadhammaṁ vedallaṁ, tasmā ‘dhammaññū’ti vuccati. Iti dhammaññū.

Atthaññū ca kathaṁ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu tassa tasseva bhāsitassa atthaṁ jānāti: ‘ayaṁ imassa bhāsitassa attho, ayaṁ imassa bhāsitassa attho’ti. No ce, bhikkhave, bhikkhu tassa tasseva bhāsitassa atthaṁ jāneyya: ‘ayaṁ imassa bhāsitassa attho, ayaṁ imassa bhāsitassa attho’ti, nayidha ‘atthaññū’ti vucceyya. Yasmā ca kho, bhikkhave, bhikkhu tassa tasseva bhāsitassa atthaṁ jānāti: ‘ayaṁ imassa bhāsitassa attho, ayaṁ imassa bhāsitassa attho’ti, tasmā ‘atthaññū’ti vuccati. Iti dhammaññū, atthaññū.

Attaññū ca kathaṁ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu attānaṁ jānāti: ‘ettakomhi saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānenā’ti. No ce, bhikkhave, bhikkhu attānaṁ jāneyya: ‘ettakomhi saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānenā’ti, nayidha ‘attaññū’ti vucceyya. Yasmā ca, bhikkhave, bhikkhu attānaṁ jānāti: ‘ettakomhi saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānenā’ti, tasmā ‘attaññū’ti vuccati. Iti dhammaññū, atthaññū, attaññū.

Mattaññū ca kathaṁ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu mattaṁ jānāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ paṭiggahaṇāya. No ce, bhikkhave, bhikkhu mattaṁ jāneyya cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ paṭiggahaṇāya, nayidha ‘mattaññū’ti vucceyya. Yasmā ca kho, bhikkhave, bhikkhu mattaṁ jānāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ paṭiggahaṇāya, tasmā ‘mattaññū’ti vuccati. Iti dhammaññū, atthaññū, attaññū, mattaññū.

Kālaññū ca kathaṁ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kālaṁ jānāti: ‘ayaṁ kālo uddesassa, ayaṁ kālo paripucchāya, ayaṁ kālo yogassa, ayaṁ kālo paṭisallānassā’ti. No ce, bhikkhave, bhikkhu kālaṁ jāneyya: ‘ayaṁ kālo uddesassa, ayaṁ kālo paripucchāya, ayaṁ kālo yogassa, ayaṁ kālo paṭisallānassā’ti, nayidha ‘kālaññū’ti vucceyya. Yasmā ca kho, bhikkhave, bhikkhu kālaṁ jānāti: ‘ayaṁ kālo uddesassa, ayaṁ kālo paripucchāya, ayaṁ kālo yogassa, ayaṁ kālo paṭisallānassā’ti, tasmā ‘kālaññū’ti vuccati. Iti dhammaññū, atthaññū, attaññū, mattaññū, kālaññū.

Parisaññū ca kathaṁ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu parisaṁ jānāti: ‘ayaṁ khattiyaparisā, ayaṁ brāhmaṇaparisā, ayaṁ gahapatiparisā, ayaṁ samaṇaparisā. Tattha evaṁ upasaṅkamitabbaṁ, evaṁ ṭhātabbaṁ, evaṁ kattabbaṁ, evaṁ nisīditabbaṁ, evaṁ bhāsitabbaṁ, evaṁ tuṇhī bhavitabban’ti. No ce, bhikkhave, bhikkhu parisaṁ jāneyya: ‘ayaṁ khattiyaparisā …pe… evaṁ tuṇhī bhavitabban’ti, nayidha ‘parisaññū’ti vucceyya. Yasmā ca kho, bhikkhave, bhikkhu parisaṁ jānāti: ‘ayaṁ khattiyaparisā, ayaṁ brāhmaṇaparisā, ayaṁ gahapatiparisā, ayaṁ samaṇaparisā. Tattha evaṁ upasaṅkamitabbaṁ, evaṁ ṭhātabbaṁ, evaṁ kattabbaṁ, evaṁ nisīditabbaṁ, evaṁ bhāsitabbaṁ, evaṁ tuṇhī bhavitabban’ti, tasmā ‘parisaññū’ti vuccati. Iti dhammaññū, atthaññū, attaññū, mattaññū, kālaññū, parisaññū.

Puggalaparoparaññū ca kathaṁ hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno dvayena puggalā viditā honti. Dve puggalā— eko ariyānaṁ dassanakāmo, eko ariyānaṁ na dassanakāmo. Yvāyaṁ puggalo ariyānaṁ na dassanakāmo, evaṁ so tenaṅgena gārayho. Yvāyaṁ puggalo ariyānaṁ dassanakāmo, evaṁ so tenaṅgena pāsaṁso. .1

Dve puggalā ariyānaṁ dassanakāmā— eko saddhammaṁ sotukāmo, eko saddhammaṁ na sotukāmo. Yvāyaṁ puggalo saddhammaṁ na sotukāmo, evaṁ so tenaṅgena gārayho. Yvāyaṁ puggalo saddhammaṁ sotukāmo, evaṁ so tenaṅgena pāsaṁso. .2

Dve puggalā saddhammaṁ sotukāmā— eko ohitasoto dhammaṁ suṇāti, eko anohitasoto dhammaṁ suṇāti. Yvāyaṁ puggalo anohitasoto dhammaṁ suṇāti, evaṁ so tenaṅgena gārayho. Yvāyaṁ puggalo ohitasoto dhammaṁ suṇāti, evaṁ so tenaṅgena pāsaṁso. .3

Dve puggalā ohitasotā dhammaṁ suṇanti— eko sutvā dhammaṁ dhāreti, eko sutvā dhammaṁ na dhāreti. Yvāyaṁ puggalo sutvā na dhammaṁ dhāreti, evaṁ so tenaṅgena gārayho. Yvāyaṁ puggalo sutvā dhammaṁ dhāreti, evaṁ so tenaṅgena pāsaṁso. .4

Dve puggalā sutvā dhammaṁ dhārenti— eko dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, eko dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ na upaparikkhati. Yvāyaṁ puggalo dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ na upaparikkhati, evaṁ so tenaṅgena gārayho. Yvāyaṁ puggalo dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, evaṁ so tenaṅgena pāsaṁso. .5

Dve puggalā dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhanti— eko atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno, eko atthamaññāya dhammamaññāya na dhammānudhammappaṭipanno. Yvāyaṁ puggalo atthamaññāya dhammamaññāya na dhammānudhammappaṭipanno, evaṁ so tenaṅgena gārayho. Yvāyaṁ puggalo atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno, evaṁ so tenaṅgena pāsaṁso. .6

Dve puggalā atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipannā— eko attahitāya paṭipanno no parahitāya, eko attahitāya ca paṭipanno parahitāya ca. Yvāyaṁ puggalo attahitāya paṭipanno no parahitāya, evaṁ so tenaṅgena gārayho. Yvāyaṁ puggalo attahitāya ca paṭipanno parahitāya ca, evaṁ so tenaṅgena pāsaṁso. .7

Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno dvayena puggalā viditā honti.

Evaṁ, bhikkhave, bhikkhu puggalaparoparaññū hoti. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā”ti. Catutthaṁ.

Бхикку, обладающий семью качествами, достоин подношений предназначенным богам, достоин гостеприимства, достоин религиозных даров, достоин почтения со сложенными ладонями и является высшим полем заслуг для мира.

Какие семь качеств?

Это когда бхикку знает Учение, знает значение, обладает знанием самого себя, знает умеренность, знает правильное время, знает собрания и понимает людей высокого и низкого положения.

Как бхикку знает Учение?
Бхикку знает: утверждения, смешанную прозу и стихи, обсуждения, стихи, вдохновенные восклицания, легенды, рассказы о прошлых жизнях, удивительные истории и разъяснения. Если бхикку не знает этих учений, его нельзя назвать «знающим Учение». Но поскольку он знает эти учения, его называют «знающим Учение». Таков тот, кто знает Учение.

Как бхикку знает значение?
Это когда бхикку понимает значение того или иного утверждения: «Вот что это утверждение означает; вот что означает то утверждение». Если бхикку не знает значение того или иного утверждения, его нельзя назвать «знающим значение». Но поскольку он знает значение того или иного утверждения, его называют «знающим значение». Таков тот, кто знает Учение и тот, кто знает значение.

Как бхикку обладает самопознанием?
Это когда бхикку обладает самопознанием: «Такова степень моей веры, моей нравственности, моего учения, моей щедрости, моей мудрости и моего красноречия». Если бхикку не обладает самопознанием, его нельзя назвать «обладающим самопознанием». Но поскольку он обладает самопознанием, его называют «обладающим самопознанием». Таков тот, кто знает Учение, знает значение и обладает самопознанием.

Как бхикку знает умеренность?
Это когда бхикку знает умеренность в получении одежд, подаяния пищи, жилища и лекарств и припасов для больных. Если бхикку не знает умеренности, его нельзя назвать «знающим умеренность». Но поскольку он знает умеренность, его называют «знающим умеренность». Таков тот, кто знает Учение, знает значение, обладает самопознанием и знает умеренность.

Как бхикку знает правильное время?
Это когда бхикку знает правильное время: «Это время для чтения, это время для вопросов, это время для медитации, это время для уединения». Если бхикку не знает правильного времени, его нельзя назвать «знающим правильное время». Но поскольку он знает правильное время, его называют «знающим правильное время». Таков тот, кто знает Учение, знает значение, обладает самопознанием, знает умеренность и знает правильное время.

Как бхикку знает собрания?
Это когда бхикку знает собрания: «Это собрание аристократов, брахманов, домохозяев или отшельников. К этому собранию нужно подходить так. Вот как нужно стоять, действовать, сидеть, говорить или молчать на таких собраниях». Если бхикку не знает собраний, его нельзя назвать «знающим собрания». Но поскольку он знает собрания, его называют «знающим собрания». Таков тот, кто знает Учение, знает значение, обладает самопознанием, знает умеренность, знает правильное время и знает собрания.

Как бхикку понимает людей высокого и низкого положения?
Это когда бхикку понимает людей в смысле пар.

Есть два человека: один хочет видеть благородных, другой нет. Человек, который не хочет видеть благородных, заслуживает порицания в этом отношении. Человек, который хочет видеть благородных, заслуживает похвалы в этом отношении.

Два человека хотят видеть благородных: один хочет слушать истинное учение, другой нет. Человек, который не хочет слушать истинное учение, заслуживает порицания в этом отношении. Человек, который хочет слушать истинное учение, заслуживает похвалы в этом отношении.

Два человека хотят слушать истинное учение: один активно слушает учение, другой нет. Человек, который не слушает внимательно учение, заслуживает порицания в этом отношении. Человек, который внимательно слушает учение, заслуживает похвалы в этом отношении.

Два человека внимательно слушают учение: один запоминает услышанное учение, другой нет. Человек, который не запоминает услышанное учение, заслуживает порицания в этом отношении. Человек, который запоминает услышанное учение, заслуживает похвалы в этом отношении.

Два человека запоминают услышанное учение: один размышляет о смысле запомненного учения, другой нет. Человек, который не размышляет о смысле запомненного учения, заслуживает порицания в этом отношении. Человек, который размышляет о смысле запомненного учения, заслуживает похвалы в этом отношении.

Два человека размышляют о смысле запомненного учения: один понимает смысл и учение и практикует надлежащим образом, другой понимает смысл и учение, но не практикует надлежащим образом. Человек, который понимает смысл и учение, но не практикует надлежащим образом, заслуживает порицания в этом отношении. Человек, который понимает смысл и учение и практикует надлежащим образом, заслуживает похвалы в этом отношении.

Два человека понимают смысл и учение и практикуют надлежащим образом: один практикует для своей пользы, но не для пользы других, другой практикует для пользы и себя, и других. Человек, который практикует для своей пользы, но не для пользы других, заслуживает порицания в этом отношении. Человек, который практикует для пользы и себя, и других, заслуживает похвалы в этом отношении.

Вот как бхикку понимает людей высокого и низкого положения.

Бхикку с этими семью качествами достоин подношений предназначенных богам, достоин гостеприимства, достоин религиозных даров, достоин почтения со сложенными ладонями и является высшим полем заслуг для мира.