SN 55.6 PTS SN 5.348 1. Бамбуковые врата
Thapatisutta
Дворецкие
Нажмите на любое слово пали, чтобы увидеть его значение.
Sāvatthinidānaṁ. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti: “niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti. Tena kho pana samayena isidattapurāṇā thapatayo sādhuke paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. Assosuṁ kho isidattapurāṇā thapatayo: “sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti: ‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī’”ti.
В Саваттхи. В то время большая группа бхикку изготавливала одеяние для Благословенного, размышляя так: «По истечении трёх месяцев, когда эта одежда будет готова, Благословенный отправится в странствие». И в то время дворецкие Исидатта и Пурана находились в Садхуке по неким делам. Они услышали: «Большая группа бхикку, как говорят, изготавливает одежду для Благословенного, размышляя о том, что по истечении трёх месяцев, когда эта одежда будет готова, Благословенный отправится в странствие».
Atha kho isidattapurāṇā thapatayo magge purisaṁ ṭhapesuṁ:
И тогда дворецкие Исидатта и Пурана поставили на дорогу человека и сказали ему:
“yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṁ āgacchantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, atha amhākaṁ āroceyyāsī”ti. Dvīhatīhaṁ ṭhito kho so puriso addasa bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna yena isidattapurāṇā thapatayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā isidattapurāṇe thapatayo etadavoca:
«Почтенный, когда увидишь, как идёт Благословенный, совершенный, полностью просветлённый, то тогда сообщи нам об этом». Простояв два или три дня, он издали увидел, что идёт Благословенный. Увидев его, он отправился к Исидатте и Пуране и сказал им:
“ayaṁ so, bhante, bhagavā āgacchati arahaṁ sammāsambuddho. Yassadāni kālaṁ maññathā”ti.
«Господа, Благословенный идёт, совершенный, полностью просветлённый. Вы можете пойти к нему, как только сочтёте нужным».
Atha kho isidattapurāṇā thapatayo yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṁsu. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ etadavocuṁ:
И тогда дворецкие Исидатта и Пурана подошли к Благословенному, поклонились ему, и пошли вслед за ним. Благословенный свернул с дороги, подошёл к подножью дерева и сел на подготовленное для него сиденье. Дворецкие Исидатта и Пурана поклонились Благословенному и сели рядом. Затем они обратились к нему:
“Yadā mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā’ti.
«Уважаемый, когда мы слышим, что Благословенный покинет Саваттхи, чтобы странствовать по стране Косал, в нас возникают беспокойство и грусть: «Благословенный будет далеко от нас». И затем, когда мы слышим, что Благословенный покинул Саваттхи, чтобы странствовать по стране Косал, в нас возникают беспокойство и грусть: «Благословенный далеко от нас».
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘kosalehi mallesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘kosalehi mallesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā’ti.
Далее, уважаемый, когда слышим, что Благословенный покинет страну Косал, чтобы странствовать по стране Маллов, в нас возникают беспокойство и грусть: «Благословенный будет далеко от нас». И затем, когда мы слышим, что Благословенный покинул страну Косал, чтобы странствовать по стране Маллов, в нас возникают беспокойство и грусть: «Благословенный далеко от нас».
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘mallehi vajjīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘mallehi vajjīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā’ti.
Далее, уважаемый, когда слышим, что Благословенный покинет страну Маллов, чтобы странствовать по стране Вадджей…
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘vajjīhi kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘vajjīhi kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā’ti.
Далее, уважаемый, когда слышим, что Благословенный покинет страну Вадджей, чтобы странствовать по стране Каси…
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘kāsīhi māgadhe cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.
Далее, уважаемый, когда слышим, что Благословенный покинет страну Каси, чтобы странствовать по стране Магадхов, в нас возникают беспокойство и грусть: «Благословенный будет далеко от нас».
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘kāsīhi māgadhe cārikaṁ pakkanto’ti, hoti anappakā no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti anappakaṁ domanassaṁ: ‘dūre no bhagavā’ti.
И затем, когда мы слышим, что Благословенный покинул страну Каси, чтобы странствовать по стране Магадхов, в нас возникают беспокойство и грусть: «Благословенный далеко от нас».
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘māgadhehi kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘māgadhehi kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā’ti.
Но, уважаемый, когда мы слышим, что Благословенный покинет страну Магадхов, чтобы странствовать по стране Каси, в нас возникают эйфория и радость при мысли: «Благословенный будет близко к нам». И затем, когда мы слышим, что Благословенный покинул страну Магадхов, чтобы странствовать по стране Каси, в нас возникают эйфория и радость при мысли: «Благословенный рядом с нами».
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘kāsīhi vajjīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘kāsīhi vajjīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā’ti.
Далее, уважаемый, когда мы слышим, что Благословенный покинет страну Каси, чтобы странствовать по стране Вадджей…
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘vajjīhi mallesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘vajjīhi mallesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā’ti.
Благословенный покинет страну Вадджей, чтобы странствовать по стране Маллов…
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘mallehi kosale cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘mallehi kosale cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā’ti.
Благословенный покинет страну Маллов, чтобы странствовать по стране Косал…
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘kosalehi sāvatthiṁ cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.
Далее, уважаемый, когда слышим, что Благословенный покинет страну Косал, чтобы прибыть в Саваттхи, в нас возникают эйфория и радость при мысли: «Благословенный будет близко к нам».
Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇāma: ‘sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’ti, hoti anappakā no tasmiṁ samaye attamanatā hoti anappakaṁ somanassaṁ: ‘āsanne no bhagavā’”ti.
И затем, когда мы слышим, что Благословенный пребывает в Саваттхи, в роще Джеты, в монастыре Анатхапиндики, в нас возникают большая эйфория и радость при мысли: «Благословенный рядом с нами».
“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Alañca pana vo, thapatayo, appamādāyā”ti.
«Поэтому, дворецкие, домохозяйская жизнь тесная и пыльная. Бездомная жизнь подобна бескрайним просторам. Этого достаточно для вас, дворецкие, чтобы быть прилежными».
“Atthi kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti.
«Уважаемый, на нас лежит другое ограничение, ещё более ограничивающее и считающееся ещё более ограничивающим, нежели это».
“Katamo pana vo, thapatayo, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti?
«И каково же это, дворецкие, другое ограничение, что лежит на вас, ещё более ограничивающее и считающееся ещё более ограничивающим, нежели это?»
“Idha mayaṁ, bhante, yadā rājā pasenadi kosalo uyyānabhūmiṁ niyyātukāmo hoti, ye te rañño pasenadissa kosalassa nāgā opavayhā te kappetvā, yā tā rañño pasenadissa kosalassa pajāpatiyo piyā manāpā tā ekaṁ purato ekaṁ pacchato nisīdāpema. Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo gandho hoti, seyyathāpi nāma gandhakaraṇḍakassa tāvadeva vivariyamānassa, yathā taṁ rājakaññānaṁ gandhena vibhūsitānaṁ. Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā, yathā taṁ rājakaññānaṁ sukhedhitānaṁ. Tasmiṁ kho pana, bhante, samaye nāgopi rakkhitabbo hoti, tāpi bhaginiyo rakkhitabbā honti, attāpi rakkhitabbo hoti. Na kho pana mayaṁ, bhante, abhijānāma tāsu bhaginīsu pāpakaṁ cittaṁ uppādetā. Ayaṁ kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti.
«Уважаемый, когда царь Пасенади Косальский хочет совершить прогулку по своему парку удовольствий, то после того, как мы готовим для него прогулочных слонов, нам нужно разместить дорогих и любимых жён царя по своим сиденьям – одну впереди, одну – сзади. И, уважаемый, аромат этих женщин подобен на мгновение открытой ароматной шкатулке. Вот каково находиться с женщинами из дворца, что носят благовония. Кроме того, уважаемый, прикосновение этих женщин подобно пучку хлопка или капока. Вот каково находиться с женщинами из дворца, что столь изысканно ухожены. Кроме того, уважаемый, слонов следует охранять, этих женщин следует охранять и самих себя следует охранять – но всё же мы не припоминаем, чтобы в нас возникло хоть одно неблагое состояние ума по отношению к этим женщинам. Таково, уважаемый, другое ограничение, ещё более ограничивающее и считающеесяещё более ограничивающим, нежели это».
“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Alañca pana vo, thapatayo, appamādāya. Catūhi kho, thapatayo, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
«Поэтому, дворецкие, домохозяйская жизнь тесная и пыльная. Бездомная жизнь подобна бескрайним просторам. Этого достаточно для вас, дворецкие, чтобы быть прилежными. Благородный ученик, дворецкие, наделённый четырьмя вещами, является вступившим в поток, более не подверженным погибели нижних миров, утверждённым в своей участи достичь освобождения, направляющимся к просветлению.
Katamehi catūhi? Idha, thapatayo, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti— itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. Dhamme …pe… saṅghe …pe… vigatamalamaccherena cetasā ajjhāgāraṁ vasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato. Imehi kho, thapatayo, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
Какими четырьмя? Вот, дворецкие, благородный ученик наделён непоколебимой уверенностью в Будде: «Благословенный – это тот, кто достиг совершенства, полностью просветлённый, совершенный в истинном знании и поведении, счастливейший, знаток миров, непревзойдённый вождь тех, кто должен обуздать себя, учитель богов и людей, просветлённый, благословенный». Он наделён непоколебимой уверенностью в Дхамме… в Сангхе … И он пребывает дома с умом, лишённым пятна скупости, – щедрым, великодушным, преданным благотворительности – радуется тому, что дарит и делится. Благородный ученик, наделённый этими четырьмя вещами, является вступившим в поток, более не подверженным погибели нижних миров, утверждённым в своей участи достичь освобождения, направляющимся к просветлению.
Tumhe kho, thapatayo, buddhe aveccappasādena samannāgatā— itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti. Dhamme …pe… saṅghe …pe… yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ sīlavantehi kalyāṇadhammehi.
Вы, дворецкие, обладаете непоколебимой уверенностью в Будде… Дхамме… Сангхе… Более того, когда есть что-либо в вашей семье, чем можно было бы поделиться, всё это вы безвозмездно дарите тем, кто нравственен и порядочен.
Taṁ kiṁ maññatha, thapatayo, katividhā te kosalesu manussā ye tumhākaṁ samasamā, yadidaṁ— dānasaṁvibhāge”ti?
Как вы думаете, дворецкие, сколько людей среди Косал могут сравниться с вами в отношении дарения и разделения?»
“Lābhā no, bhante, suladdhaṁ no, bhante. Yesaṁ no bhagavā evaṁ pajānātī”ti.
«Какое благо для нас, уважаемый, какое великое благо для нас, уважаемый, что Благословенный нас так хорошо понимает».
Chaṭṭhaṁ.