MN 23 PTS MN 1.142
Vammikasutta
Муравейник
Нажмите на любое слово пали, чтобы увидеть его значение.
Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā kumārakassapo andhavane viharati.
Так я слышал. Однажды Благословенный проживал в Саваттхи, в роще Джеты, в парке Анатхапиндики. В то время достопочтенный Кумара Кассапа проживал в роще Слепых.
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ andhavanaṁ obhāsetvā yenāyasmā kumārakassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā āyasmantaṁ kumārakassapaṁ etadavoca:
И когда наступила глубокая ночь, некий дэва, [обладающий] прекрасным обликом, осветив всю рощу Слепых, подошёл к достопочтенному Кумара Кассапе и встал рядом. Стоя там, дэва сказал ему:
“Bhikkhu bhikkhu, ayaṁ vammiko rattiṁ dhūmāyati, divā pajjalati. Brāhmaṇo evamāha: ‘abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Бхикку, этот муравейник дымится ночью и полыхает днём. Так говорил брахман: «Рой ножом, о мудрейший».
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa laṅgiṁ ‘laṅgī, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘ukkhipa laṅgiṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Роя ножом, мудрейший увидел засов. «Засов, о почтенный». Так говорил брахман: «Выбрось засов! Рой ножом, о мудрейший».
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa uddhumāyikaṁ. ‘Uddhumāyikā, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘ukkhipa uddhumāyikaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Роя ножом, мудрейший увидел жабу. «Жаба, о почтенный». Так говорил брахман: «Выбрось жабу! Рой ножом, о мудрейший».
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa dvidhāpathaṁ. ‘Dvidhāpatho, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘ukkhipa dvidhāpathaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Роя ножом, мудрейший увидел рогатину. «Рогатина, о почтенный». Так говорил брахман: «Выбрось рогатину! Рой ножом, о мудрейший».
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa caṅgavāraṁ. ‘Caṅgavāro, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘ukkhipa caṅgavāraṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Роя ножом, мудрейший увидел сито. «Сито, о почтенный». Так говорил брахман: «Выбрось сито! Рой ножом, о мудрейший».
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa kummaṁ. ‘Kummo, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘ukkhipa kummaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Роя ножом, мудрейший увидел черепаху. «Черепаха, о почтенный». Так говорил брахман: «Выбрось черепаху! Рой ножом, о мудрейший».
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa asisūnaṁ. ‘Asisūnā, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘ukkhipa asisūnaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Роя ножом, мудрейший увидел мясницкий нож и колоду. «Мясницкий нож и колода, о почтенный». Так говорил брахман: «Выбрось мясницкий нож и колоду!» Рой ножом, о мудрейший».
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa maṁsapesiṁ. ‘Maṁsapesi, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘ukkhipa maṁsapesiṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā’ti.
Роя ножом, мудрейший увидел кусок мяса. «Кусок мяса, о почтенный». Так говорил брахман: «Выбрось кусок мяса». Рой ножом, о мудрейший»
Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya addasa nāgaṁ. ‘Nāgo, bhadante’ti. Brāhmaṇo evamāha: ‘tiṭṭhatu nāgo, mā nāgaṁ ghaṭṭesi; namo karohi nāgassā’ti.
оя ножом, мудрейший увидел Нага-змею. «Нага-змея, о почтенный». Так говорил брахман: «Оставь Нага-змею. Не причиняй вреда Наге-змее. Почитай Нага-змею»».
Ime kho tvaṁ, bhikkhu, pañhe bhagavantaṁ upasaṅkamitvā puccheyyāsi, yathā ca te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsi. Nāhaṁ taṁ, bhikkhu, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya aññatra tathāgatena vā, tathāgatasāvakena vā, ito vā pana sutvā”ti—
Бхикку, тебе следует пойти к Благословенному и спросить его об этой загадке.Как Благословенный расскажет тебе, так ты и должен это запомнить. Бхикку, я не вижу в этом мире с его богами, с его Марами, с его Брахмами, в этом поколении с его жрецами и отшельниками, князьями и [простыми] людьми, никого, кроме Татхагаты или ученика Татхагаты, или того, кто выучил это от них, кто мог бы удовлетворить ум объяснением этой загадки».
Idamavoca sā devatā. Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.
Так сказал тот дэва, после чего тут же исчез.
Atha kho āyasmā kumārakassapo tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā kumārakassapo bhagavantaṁ etadavoca: “imaṁ, bhante, rattiṁ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ andhavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho, bhante, sā devatā maṁ etadavoca: ‘bhikkhu bhikkhu, ayaṁ vammiko rattiṁ dhūmāyati, divā pajjalati. Brāhmaṇo evamāha: “abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyā”ti. Abhikkhaṇanto sumedho satthaṁ ādāya …pe… ito vā pana sutvā’ti.
И когда ночь подошла к концу, достопочтенный Кумара Кассапа отправился к Благословенному. Поклонившись ему, он сел рядом и рассказал Благословенному обо всём, что произошло. Затем он спросил:
Idamavoca, bhante, sā devatā. Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi. Ko nu kho, bhante, vammiko, kā rattiṁ dhūmāyanā, kā divā pajjalanā, ko brāhmaṇo, ko sumedho, kiṁ satthaṁ, kiṁ abhikkhaṇaṁ, kā laṅgī, kā uddhumāyikā, ko dvidhāpatho, kiṁ caṅgavāraṁ, ko kummo, kā asisūnā, kā maṁsapesi, ko nāgo”ti?
– Уважаемый, что такое «муравейник», что такое «дымление ночью», и что такое «полыхание днём»? Кто такой «брахман», «мудрейший»? Что такое «нож», что такое «рытьё», что такое «засов», что такое «жаба», «что такое рогатина», что такое «сито», что такое «черепаха», что такое «мясницкий нож и колода», что такое «кусок мяса», что такое «Нага-змея»?
“‘Vammiko’ti kho, bhikkhu, imassetaṁ cātumahābhūtikassa kāyassa adhivacanaṁ, mātāpettikasambhavassa odanakummāsūpacayassa aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammassa.
– Бхикку, муравейник – это обозначение этого самого тела, созданного из материальной формы, состоящей из четырёх великих элементов, порождённое отцом и матерью, выстроенное из варёного риса и каши, подверженное непостоянству, износу, стиранию, распаду и разложению.
Yaṁ kho, bhikkhu, divā kammante ārabbha rattiṁ anuvitakketi anuvicāreti— ayaṁ rattiṁ dhūmāyanā. Yaṁ kho, bhikkhu, rattiṁ anuvitakketvā anuvicāretvā divā kammante payojeti kāyena vācāya manasā— ayaṁ divā pajjalanā.
То, над чем человек размышляет и [то, что он] обдумывает ночью, основываясь на собственных поступках, [совершённых] во время дня, является «дымлением ночью» Поступки, которые человек осуществляет в течение дня телом, речью, и умом после размышления и обдумывания ночью, является «полыханием днём».
‘Brāhmaṇo’ti kho, bhikkhu, tathāgatassetaṁ adhivacanaṁ arahato sammāsambuddhassa. ‘Sumedho’ti kho, bhikkhu, sekkhassetaṁ bhikkhuno adhivacanaṁ.
Брахман – это обозначение Татхагаты, совершенного и полностью просветлённого. Мудрейший – это обозначение бхикку, осуществляющего высшую тренировку.
‘Satthan’ti kho, bhikkhu, ariyāyetaṁ paññāya adhivacanaṁ. ‘Abhikkhaṇan’ti kho, bhikkhu, vīriyārambhassetaṁ adhivacanaṁ.
Нож – это обозначение благородной мудрости. Рытьё – это обозначение зарождения усердия.
‘Laṅgī’ti kho, bhikkhu, avijjāyetaṁ adhivacanaṁ. Ukkhipa laṅgiṁ, pajaha avijjaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyāti ayametassa attho.
Засов - обознечение неведения. «Выбрось засов: отбрось неведение. Рой ножом, о мудрейший». Вот каково значение.
‘Uddhumāyikā’ti kho, bhikkhu, kodhūpāyāsassetaṁ adhivacanaṁ. Ukkhipa uddhumāyikaṁ, pajaha kodhūpāyāsaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyāti ayametassa attho.
Жаба - обозначение злобы и раздражительности. «Выбрось жабу: отбрось злобу и раздражительность. Рой ножом, о мудрейший». Вот каково значение.
‘Dvidhāpatho’ti kho, bhikkhu, vicikicchāyetaṁ adhivacanaṁ. Ukkhipa dvidhāpathaṁ, pajaha vicikicchaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyāti ayametassa attho.
Рогатина - обозначение нерешительности. «Выбрось рогатину: отбрось сомнение. Рой ножом, о мудрейший». Вот каково значение.
‘Caṅgavāran’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṁ nīvaraṇānaṁ adhivacanaṁ, seyyathidaṁ— kāmacchandanīvaraṇassa, byāpādanīvaraṇassa, thinamiddhanīvaraṇassa, uddhaccakukkuccanīvaraṇassa, vicikicchānīvaraṇassa. Ukkhipa caṅgavāraṁ, pajaha pañca nīvaraṇe; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyāti ayametassa attho.
Сито – это обозначение пяти помех, то есть, помехи чувственного желания, помехи недоброжелательности, помехи лени и апатии, помехи неугомонности и сожаления, помехи сомнения. «Выбрось сито: отбрось пять помех. Рой ножом, о мудрейший». Вот каково значение.
‘Kummo’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṁ upādānakkhandhānaṁ adhivacanaṁ, seyyathidaṁ— rūpupādānakkhandhassa, vedanupādānakkhandhassa, saññupādānakkhandhassa, saṅkhārupādānakkhandhassa, viññāṇupādānakkhandhassa. Ukkhipa kummaṁ, pajaha pañcupādānakkhandhe; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyāti ayametassa attho.
Черепаха – это обозначение пяти совокупностей, подверженных цеплянию, то есть, материальной формы как совокупности, подверженной цеплянию, чувства… восприятия… формаций [ума]… сознания как совокупности, подверженной цеплянию. «Выбрось черепаху: отбрось пять совокупностей, подверженных цеплянию. Рой ножом, о мудрейший». Вот каково значение.
‘Asisūnā’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ— cakkhuviññeyyānaṁ rūpānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, sotaviññeyyānaṁ saddānaṁ …pe… ghānaviññeyyānaṁ gandhānaṁ …pe… jivhāviññeyyānaṁ rasānaṁ …pe… kāyaviññeyyānaṁ phoṭṭhabbānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ. Ukkhipa asisūnaṁ, pajaha pañca kāmaguṇe; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyāti ayametassa attho.
Мясницкий нож и колода – это обозначение пяти нитей чувственного удовольствия: форм, познаваемых глазом - [которые] желанные, желаемые, приятные, привлекательные, связанные с чувственным желанием, вызывающие страсть; звуков, познаваемых ухом… запахом, познаваемых носом… вкусов, познаваемых языком… осязаемых вещей, познаваемых телом – [которые] желанные, желаемые, приятные, привлекательные, связанные с чувственным желанием, вызывающие страсть. «Выбрось мясницкий нож и колоду: отбрось пять нитей чувственного удовольствия, подверженных цеплянию.
‘Maṁsapesī’ti kho, bhikkhu, nandīrāgassetaṁ adhivacanaṁ. Ukkhipa maṁsapesiṁ, pajaha nandīrāgaṁ; abhikkhaṇa, sumedha, satthaṁ ādāyāti ayametassa attho.
Кусок мяса – это обозначение наслаждения и страсти «Выбрось кусок мяса: отбрось наслаждение и страсть.
‘Nāgo’ti kho, bhikkhu, khīṇāsavassetaṁ bhikkhuno adhivacanaṁ. Tiṭṭhatu nāgo, mā nāgaṁ ghaṭṭesi; namo karohi nāgassāti ayametassa attho”ti.
Нага-змея – это обозначение бхикку, который уничтожил пятна [умственных загрязнений]. «Оставь Нага-змею. Не причиняй вреда Наге-змее. Почитай Нага-змею». Вот каково значение.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā kumārakassapo bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
Так сказал Благословенный. Достопочтенный Кумара Кассапа был доволен и восхитился словами Благословенного.
Vammikasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.